SELAMİ VARLIK, RİCOEUR VE KLASİKLERİ CANLANDIRMAK 12. SEMİNER ÖZETİ

Seminerin Amacı

Bu seminerin temel amacı, Paul Ricoeur’ün yorum felsefesi ışığında, İslam klasiklerinin çağdaş bir hermenötik zemin üzerinde yeniden canlandırılmasını düşünsel olarak tartışmaktır. İslam düşünce geleneğinin zengin kavram mirası ile Ricoeur’ün anlamın çoğulluğuna ve yorumsal sürekliliğe dair fikirleri arasında verimli bir etkileşim kurulması hedeflenmiştir. Amaç, klasik İslam metinlerine tarihsel mesafe koymadan, ancak onları çağdaş bağlamda yeniden düşünebilecek bir yorum pratiği geliştirmektir.

Ana Temalar

1. Ricoeur’ün Hermenötiği ile İslam Klasiklerine Yaklaşım

Ricoeur’ün anlamın açılması, yorumun sonsuzluğu ve metnin çokkatmanlı yapısı fikri, İslam felsefesi, kelamı ve tasavvuf metinleriyle uyumlu bir okuma imkânı sunar. Bu yaklaşım, metinleri dondurmadan ve tekil anlamlara indirgemeden yeniden yorumlama zemini sağlar.

2. Yorumun Etik ve Varoluşsal Boyutu

Seminerde, klasik metinleri yorumlamanın yalnızca entelektüel değil, aynı zamanda etik ve varoluşsal bir eylem olduğu vurgulanmıştır. İslam klasiklerinin yorumu, okuyucunun sadece anlam üretmesini değil, kendi varlığını da dönüştürmesini amaçlamalıdır.

3. Canlandırma: Tekrar Etmek Değil Yeniden Kurmak

İslam klasiklerini “canlandırmak” ifadesi, metni harfi harfine tekrar etmek değil; anlamını çağdaş bağlamda yeniden kurmak anlamına gelir. Ricoeur’ün yaratıcı yorum anlayışı, klasik metinlerin bugünle bağ kurabilen bir şekilde yeniden açılmasına olanak tanır.

4. İslam Geleneğinde Metafor, Hikâye ve Anlatı

Kur’an, hadis, tasavvuf ve felsefe metinlerinde yoğun olarak yer alan metafor ve anlatı biçimleri, Ricoeur’ün anlatı felsefesiyle doğrudan bir etkileşim alanı oluşturur. Bu yapılar, yalnızca bilgi aktarmakla kalmaz; varoluşsal ve ahlaki dönüşüm yaratma potansiyeline sahiptir.

Sonuç

Seminer, İslam klasiklerini yeniden yorumlamanın sadece geçmişi canlandırmak değil, aynı zamanda bugünü anlamlandırmak ve dönüştürmek anlamına geldiğini ortaya koymuştur. Ricoeur’ün hermenötiği, klasik İslam metinlerinin çoğul, katmanlı ve çağrışımlı yapısını dikkate alarak, onları donmuş otoriteler değil, diyalog kuran metinler olarak konumlandırır. Bu çerçevede canlandırma, bir yorum cesareti ve aynı zamanda bir felsefi sorumluluk olarak belirir.

Purpose of the Seminar

The primary aim of this seminar was to explore how Paul Ricoeur’s hermeneutic philosophy can provide a contemporary interpretive framework for engaging with Islamic classical texts. The goal was not to distance these texts historically, but to develop a mode of interpretation that both honors tradition and rethinks it in light of modern philosophical concerns. The seminar proposed a dialogue between Ricoeur’s ideas of semantic openness, interpretive plurality, and ethical responsibility and the rich conceptual legacy of Islamic thought, including philosophy, theology, and mysticism.

Main Themes

1. Approaching Islamic Classics through Ricoeur’s Hermeneutics

Ricoeur’s emphasis on the multi-layered nature of meaning, the infinite potential of interpretation, and the living character of texts creates a fertile method for engaging Islamic classics. His approach resists reductionist readings, allowing for a renewed interpretive openness toward Qur’anic exegesis, Hadith commentary, and philosophical-tasawwuf writings.

2. The Ethical and Existential Dimension of Interpretation

Interpretation is not a merely intellectual endeavor—it is also an ethical and existential task. Reviving Islamic classics entails not just producing meaning, but also engaging in self-transformation through the text. Ricoeur’s view of hermeneutics as a form of self-appropriation resonates with the Islamic emphasis on inner knowledge and ethical development.

3. Revival as Re-Creation, Not Repetition

To “revive” the classics means not to repeat them verbatim, but to recreate their meanings in light of new contexts. Ricoeur’s creative interpretation paves the way for a philosophically responsible and spiritually vibrant return to foundational Islamic texts.

4. Metaphor, Narrative, and Symbol in Islamic Thought

The seminar emphasized the central role of metaphor and narrative in Islamic classical literature—from Qur’anic parables to Sufi symbolism. Ricoeur’s narrative theory aligns with this tradition, treating stories and symbols as portals to existential transformation, rather than mere literary ornaments.

Conclusion

The seminar concluded that reviving the Islamic classics means treating them not as fixed authorities, but as dialogical partners in the present. Ricoeur’s hermeneutics offers a framework for seeing these texts as living sources of meaning, open to reinterpretation across time. Revival, in this sense, is both an act of philosophical courage and a moral responsibility—requiring the reader not only to understand the tradition, but to reinhabit and reimagine it.