ERMAN GÖREN, HOMEROS OKUMALARI:ILİAS 47. SEMİNER ÖZETİ

Dersin Amacı ve İçeriği

Bu seminer, Ilias’ın 18. kitabındaki ünlü “Akhilleus’un Kalkanı” sahnesini merkez alarak, epik anlatı, sanatsal betimleme (ekphrasis) ve mitolojik kozmoloji arasındaki ilişkileri tartışır. Erman Gören, kalkanın yalnızca bir savaş aracı değil, bir “evren tasviri” (imago mundi) olarak işlev gördüğünü, sahne tasvirlerinin metafizik, siyasi, tarımsal ve estetik düzenleri içerdiğini gösterir. Kalkan, sadece bir nesnenin değil, aynı zamanda bir eylemin ve dünya görüşünün ifadesi olarak yorumlanır.

Ana Temalar

1. Ekphrasis ve Sanatın Ontolojisi

Kalkanın betimlenmesi, bitmiş bir nesneyi değil, yapım sürecini anlatır. Bu yönüyle Homeros’un anlatısı klasik ekphrasis tanımını aşar ve izleyiciyi hem nesnenin hem de sanatçının eyleminin içine çeker.

2. Dört Anlatı Katmanı: Olay, Nesne, Sanatkâr, Gözlemci

Kalkan anlatısı dört bileşen üzerinden çözümlenir: anlatılan sahneler (res ipsa), kalkanın kendisi (opus ipsum), Hephaistos’un eylemi (artifex), ve anlatıcı ile izleyici (animadversor). Bu yapı, anlatı stratejisinde modern estetik tartışmaları besler.

3. Kozmik Daire: Takımyıldızlar ve Tarım Takvimi

Kalkanın merkezinde yıldızlar, Güneş ve Ay yer alır. Pleiades, Hyades, Orion ve Büyük Ayı gibi takımyıldızlar mitolojik ve tarımsal işlevleriyle birlikte epik zamana yön verir.

4. İki Şehir: Barış ve Savaşın Temsili

Kalkan üzerinde yer alan iki şehir, barış içindeki toplumsal düzen ve savaşın kaotik yıkımı üzerinden karşıtlık kurar. Adalet sahnesi, Ilias’ın bütününe yayılan “kan bedeli” temasının sembolik ifadesidir.

5. Zirai ve Hayvancılıkla İlgili Sahneler

Kalkanın dış dairelerinde çiftçilik, hasat, bağ bozumu, hayvancılık ve sürülerin taşınması gibi gündelik yaşam faaliyetleri yer alır. Bu sahneler, Homeros’un destansı bir metin içinde gündelikliği estetikleştirme becerisini ortaya koyar.

6. Ritmik Düzen ve Raks

Danslar, raks pistleri ve çömlekçi tekeri metaforu ile kalkanın dış halkasında kozmik ahenk yeniden vurgulanır. Bu ritmik yapı, tanrısal düzeni ve insan etkinliğinin uyumunu temsil eder.

Sonuç

47. seminer, Akhilleus’un kalkanını Homeros’un bir evren tasviri olarak sunar. Kozmik, siyasi ve gündelik düzenlerin aynı formda birleştiği bu betimleme, epik sanatın görsel, işitsel ve düşünsel katmanlarını harmanlayan benzersiz bir estetik örnektir.

 

Purpose and Content of the Seminar

This seminar centers on the famous “Shield of Achilles” episode in Book 18 of the Ilias, examining the interplay between epic narration, artistic depiction (ekphrasis), and mythological cosmology. Erman Gören interprets the shield not merely as a weapon, but as an “image of the world” (imago mundi), where the depicted scenes represent metaphysical, political, agricultural, and aesthetic orders. The shield is treated as both an object and a narrative event, expressing a comprehensive worldview.

Main Themes

1. Ekphrasis and the Ontology of Art

The description of the shield does not simply recount a finished object but narrates its creation process. In this way, Homer goes beyond classical ekphrasis, drawing the audience into both the object and the artist’s creative act.

2. Four Narrative Layers: Event, Object, Artisan, Observer

The shield episode is analyzed through four components: the depicted scenes (res ipsa), the shield as a crafted object (opus ipsum), Hephaestus as the artisan (artifex), and the observer/narrator (animadversor). This structure informs modern aesthetic discourse on layered narrative strategies.

3. Cosmic Ring: Constellations and Agricultural Calendar

At the center of the shield are celestial bodies—Sun, Moon, and stars. Constellations like the Pleiades, Hyades, Orion, and the Great Bear guide not only mythic time but also agricultural rhythms in the epic worldview.

4. Two Cities: Representing Peace and War

The shield depicts two cities: one in peace, governed by justice and ritual, and another in the chaos of war. The justice scene symbolically expresses the Ilias’ overarching theme of blood price and social order.

5. Scenes of Agriculture and Herding

The outer rings of the shield include scenes of farming, harvesting, winemaking, and herding. These depictions demonstrate Homer’s ability to elevate everyday life within the epic frame, blending the mundane with the heroic.

6. Rhythmic Order and Dance

With dances, circular stages, and the potter’s wheel as metaphors, the shield’s outermost ring reaffirms cosmic harmony. This rhythmical structure symbolizes divine order and human participation in universal balance.

Conclusion

Seminar 47 presents the Shield of Achilles as Homer’s vision of the cosmos. Uniting cosmic, political, and everyday orders into a single aesthetic object, the shield becomes a layered artwork that blends visual, auditory, and philosophical dimensions—one of the most sophisticated achievements of epic poetry.