SALİME LEYLA GÜRKAN, DİNLER TARİHİ OKUMALARI, YAHUDİLİK 9. SEMİNER ÖZETİ

Seminerin Amacı

Bu seminerin amacı, Yahudiliğin modern dönemde dinsel düşünce ve kimlik bağlamında geçirdiği dönüşümü değerlendirmektir. Yahudilerin siyasal, entelektüel ve teolojik gelişim süreçleri; modernite, Aydınlanma ve toplumsal değişim bağlamında ele alınmaktadır.

Ana Temalar

  1. Modern Düşüncenin Yahudiliğe Etkisi

Modernitenin getirdiği:

  • bireyselleşme,
  • akıl merkezlilik,
  • sekülerleşme ve toplumsal entegrasyon
    Yahudi dini anlayışını temelden dönüştürmüştür.
  1. Yahudi Teolojisinde Yeni Yaklaşımlar

Tanrı, vahiy ve ahit kavramı kapsayıcı-bireysel bir çerçevede yeniden yorumlanmıştır. Modern Yahudi düşünürleri:

  • Hermann Cohen → Etik monoteizm vurgusu
  • Franz Rosenzweig → Diyalogcu teoloji, varoluşsal yaklaşım
    Modern teoloji, evrensel değerler ile Yahudi kimliğinin özgüllüğü arasında denge aramıştır.
  1. Dinî Pratik ve Cemaat Hayatında Değişim

Klasik ibadet ve ritüel pratikler, modern toplum koşullarına uyarlanmış; cemaat yapıları hem kurumsal hem kültürel olarak farklılaşmıştır.

  1. Çoğulculuk ve Yeni Kimlik Biçimleri

Reform, Muhafazakâr ve Ortodoks hareketler arasındaki ayrışmalar; modern dünyada çok merkezli Yahudilik olgusunu doğurmuştur.

  1. Diaspora Bilinci ve Evrensellik

Yahudiliğin yalnız dini değil; aynı zamanda kültürel, etik ve entelektüel bir miras olarak konumlandırılması gündeme gelmiştir.

Sonuç

Seminer, modern dönemde Yahudi düşüncesinin hem gelenekle bağını koruduğunu hem de çağın gerektirdiği yeni açılımlara yöneldiğini göstermektedir. Böylece Yahudilik, dinî inanç olmaktan öte çok katmanlı bir kimlik olarak konumlanmış; güncel Yahudi toplumlarının çeşitliliğini belirleyen teolojik temel oluşmuştur.

 

Purpose of the Seminar

This seminar aims to explore how Judaism was reshaped in the modern era through philosophical, theological, and social changes, focusing on evolving forms of Jewish identity and belief.

Main Themes

  1. Impact of Modern Thought

Modernity introduced rationalism, secularization, and individual autonomy, transforming traditional foundations of Judaism.

  1. New Theological Perspectives

Modern Jewish thinkers reinterpreted core concepts such as God, revelation, and covenant:

  • Hermann Cohen — ethical monotheism
  • Franz Rosenzweig — relational theology and existential perspective
    The aim was to harmonize universal values with Jewish particularity.
  1. Changes in Religious Practice

Ritual observance and communal structures adapted to contemporary societal contexts, ensuring continuity through reformulation.

  1. Religious Pluralism

Divergent movements — Reform, Conservative, and Orthodox — shaped a pluralistic Jewish landscape, reflecting different responses to modernity.

  1. Diaspora and Universal Identity

Judaism came to be viewed as not only a religion but also a cultural and ethical heritage relevant to broader humanity.

Conclusion

The seminar highlights that modern Judaism embodies a dynamic synthesis of tradition and innovation. This redefinition enabled Judaism to remain a vibrant framework for identity in contemporary society.