AYHAN ÇİTİL: ARİSTOTELES, METAFİZİK OKUMALARI 25. SEMİNER ÖZETİ

Ana Temalar:

1. Cevherin Dilsel Temellendirilmesi ve Ad Sorunu
   Seminer, Aristoteles’in cevher anlayışını dilsel yapılarla ilişkilendirerek temellendirir. “Yuvarlak kare” gibi çelişik ifadeler üzerinden, bir ifadenin özne olması için göndermede bulunduğu bir nesnenin var olması gerektiği vurgulanır. Aristoteles’in cevheri yalnızca ontolojik değil, dildeki özel adların referans zemini olarak da düşündüğü belirtilir. Bu bağlamda, varlık ve anlam, dilsel gönderimle sıkı biçimde ilişkilendirilir.
2. Meinong ve Russell: Varlık ve Olmayan Şeyler
   Meinong’un “olmayan varlıklar” fikrine göre, her nesne belirli niteliklere sahiptir ve düşünülebilir; buna karşı Russell, böyle ifadelerin nesneye değil, önerme yapısına ait olduğunu savunur. “Yuvarlak kare vardır” önermesinde yüklemdeki çelişki nedeniyle öznenin gerçekliğinin kurulamadığı öne sürülür. Böylece dildeki her ifade varlığa işaret etmez; ontolojik statü için dilsel yeterlilik yetmez.
3. Russell ve Kripke Arasında Özel Ad Tartışması
   Russell’ın betimlemeci yaklaşımında adların anlamı tasvirlerden oluşurken, Kripke bu görüşe karşı çıkarak özel adların betimleyici içerikten bağımsız olarak doğrudan göndermede bulunduğunu, yani “katı gönderici” olduğunu öne sürer. Bu durum, Aristoteles’in cevher anlayışına modern bir zemin kazandırır; çünkü cevher, yüklemlere indirgenemeyen bireysel varlıktır.
4. Cevherin Kurulumu: Aklın Rolü ve Külliğe Yükseliş
   Aristoteles’te cevher yalnızca duyulur değil, aynı zamanda aklın ortak olanda birleşmesiyle kurulur. Aklın deneyimlerden külli oluşturması ve bu külliğin bireye yüklenmesi cevherin düşünsel temelini oluşturur. Ancak burada Platoncu ayrım yeniden gündeme gelir: Ortak olanın bilgiye konu olması mı yoksa bireyin belirlenmesi mi önceliklidir?
5. Ontolojik Statü ve Transandantal Faaliyet
   Seminer, bireyin “bu” olarak ayrışmasını mümkün kılan akli yönelimi cevherin gerçekliğiyle ilişkilendirir. Cevherin varlığı, onun yüklemlerle kurulamayacak bir bireylik taşımasıyla anlam kazanır. Dil, düşünce ve varlık arasında kopmaz bir bağ vardır ve metafizik, bu üçlü bağın yapısını açığa çıkarmakla yükümlüdür.

Sonuç:
Bu seminer, Aristoteles’in cevher kavramını çağdaş dil felsefesi tartışmalarıyla (Meinong, Russell, Kripke) ilişkilendirerek ontolojik temelleri yeniden düşünmeye davet eder. Özellikle adların gönderim gücü, bireyin ontolojik temeli ve aklın kurucu rolü ekseninde, klasik metafiziğin günümüz felsefesiyle bağları sorgulanır.

Main Themes:

1. The Linguistic Grounding of Substance and the Problem of Names
   The seminar begins by grounding Aristotle’s concept of substance within linguistic structures. Using paradoxical expressions like “round square,” it is emphasized that for a term to be a subject in a proposition, it must refer to an existent. Aristotle sees substance not only ontologically but also as the referent of proper names. Thus, being and meaning are closely tied to linguistic reference.
2. Meinong and Russell: Being and Non-Existent Entities
   Meinong asserts that even non-existent objects can be conceived as having properties. In contrast, Russell argues that such expressions refer not to real objects but to the structure of propositions. In the case of “a round square exists,” the contradiction in the predicate prevents the subject from being truly established. Hence, not all expressions in language denote existence; linguistic form alone is insufficient for ontological status.
3. Proper Names in Russell vs. Kripke
   Russell’s descriptivist theory claims that names derive meaning from associated descriptions. Kripke counters this with his theory of “rigid designators,” asserting that names refer directly to the same object across all possible worlds, regardless of description. This modern view provides new ground for Aristotle’s notion of substance—as something irreducible to predicates and uniquely referable.
4. Constitution of Substance: The Role of Intellect and Universals
   For Aristotle, substance is not only sensible but also established through the intellect’s grasp of commonality. The intellect forms universals from repeated experiences, which then serve as the basis for attributing individuality. However, this raises a tension with Plato: is knowledge of the universal prior, or is the individuation of the particular more fundamental?
5. Ontological Status and Transcendental Activity
   The seminar concludes by relating the reality of substance to the intellect’s ability to posit something as a distinct “this.” Substance gains meaning not through predicates but through individuation. Metaphysics, in this view, must uncover the triadic bond between language, thought, and being.

Conclusion:
This seminar reconsiders Aristotle’s concept of substance in light of contemporary philosophy of language debates (Meinong, Russell, Kripke). It explores how proper names refer, how individuation is grounded, and how the intellect plays a constitutive role in ontology—ultimately proposing a renewed metaphysical inquiry into the nature of being.